I.              Chính sách thuế

1.      Thuế nhập khẩu

Hệ thống đăng ký hải quan của Iceland dựa trên Hệ thống Mô tả và Mã hóa Hàng hóa Hài hòa (HS – Harmonized System). Iceland đã bãi bỏ thuế quan đối với hàng tiêu dùng, bao gồm quần áo và thiết bị điện tử vào các năm 2016 và 2017.Với tác động của chính sách này, mức thuế suất thuế nhập khẩu trung bình đã được giảm xuống đáng kể từ 8,3% xuống 4,6% từ năm 2017.

Đối với sản phẩm nông nghiệp, Iceland có khoảng gần 1.800 dòng thuế ở cấp độ tám chữ số. Trong đó, khoảng 1.000 dòng thuế bằng 0%, chủ yếu là các sản phẩm không sản xuất được trong nước. Đối với các sản phẩm nông nghiệp khác, cấu trúc thuế quan rất phức tạp: hầu hết các mặt hàng có thuế suất khoảng 30% và một số thuế đánh vào số lượng hoặc trọng lượng hàng lên đến 1.462 ISK/kg.

Thịt, các sản phẩm từ sữa, và khoai tây được bảo hộ thông qua thuế. Thuế đối với hầu hết các sản phẩm từ thịt là 20-30%, hải sản 10%, các sản phẩm sữa, trứng 30%.

Thuế đối với một số loại rau, ví dụ: cà chua, dưa chuột và ớt chuông cao hơn đáng kể trong mùa thu hoạch để bảo vệ các nhà sản xuất trong nước.

Vào ngày 1/5/2018, một thỏa thuận giữa Iceland và Liên minh châu Âu (EU) có hiệu lực, theo đó thuế quan đối với các sản phẩm nông nghiệp chưa qua chế biến được cắt giảm hoặc loại bỏ, đồng thời tăng hạn ngạch thuế quan đối với các mặt hàng này. Theo thỏa thuận này, Iceland đã xóa bỏ thuế đối với hơn 340 danh mục sản phẩm nông nghiệp chưa qua chế biến có xuất xứ từ EU và giảm thuế cho hơn 20 danh mục khác. Điều này khiến sản phẩm nông nghiệp của các nước khác, trong đó có Việt Nam, xuất khẩu sang Iceland có giá cao hơn nhiều so với các sản phẩm từ EU.

Iceland duy trì chính sách miễn thuế nhập khẩu đối với một vài trường hợp như quà tặng, hàng tạm nhập, hàng đầu tư có chỉ định, các sản phẩm phục vụ dự án đặc biệt. Luật Hải quan của nước này cũng qui định hoãn nghĩa vụ nộp thuế đối với một vài sản phẩm, chủ yếu đối với các loại nguyên liệu đầu vào cho sản xuất.

Iceland hiện duy trì một số hạn ngạch thuế quan đối với các sản phẩm nông nghiệp. Theo đó bao gồm 3 loại hạn ngạch chính:

  • Hạn ngạch áp dụng theo các qui định đa phương của WTO;
  • Hạn ngạch áp dụng cho các cam kết trong FTAs (EU, EEA và FTA với các bên thứ 3); và
  • Hạn ngạch tự chủ.

Việc xác định số lượng của hạn ngạch, mức thuế suất đối với hàng hoá nằm trong hạn ngạch và việc phân bổ hạn ngạch hoàn toàn phụ thuộc vào loại hạn ngạch kể trên. Đối với hạn ngạch WTO được xây dựng dựa trên luật của WTO trong khi đó hạn ngạch tự chủ được quyết định bởi Bộ trưởng phụ trách lĩnh vực nông nghiệp dựa trên các qui định của luật.

Hạn ngạch WTO được qui định tại Phụ lục IIIA và IIIB của Luật Hải quan Iceland. Hiện tại có 141 dòng thuế bao trùm lên các sản phẩm như thịt, sản phẩm bơ, sữa, chế phẩm từ thịt (Mã HS từ chương 2, 4 và 16). Luật Hải quan Iceland ấn định mức thuế suất trong hạn ngạch là 32% và 30% của mức thuế suất cơ sở.

Trong một vài trường hợp, mức thuế suất trong hạn ngạch còn cao hơn mức thuế suất ngoài hạn ngạch. Hạn ngạch được phân bổ hàng năm dựa trên thư đề xuất của một Ủy ban (thành lập bởi Bộ trưởng phụ trách nông nghiệp). Việc phân bổ này có thể căn cứ vào kim ngạch đang thực hiện hoặc kim ngạch nhập khẩu năm trước.

Hạn ngạch tự chủ được qui định tại Phụ lục IVA và IVB bao gồm thịt, sữa, các sản phẩm từ sữa, bơ, phomai, trứng, hoa, cây trồng, khoai tây, cà chua, hành, bắp cải, cà rốt, dưa chuột, rau. Số lượng hạn ngạch và thuế suất sẽ do Bộ trưởng phụ trách nông nghiệp qui định dựa trên nhu cầu trong nước và chỉ số giá cả tiêu dùng.

Iceland cũng áp dụng một số hạn ngạch thuế quan song phương theo các FTA, theo đó số lượng hạn ngạch và mức thuế suất hạn ngạch được xác định bằng các hiệp định cụ thể. Thông thường hạn ngạch thuế quan với EU là về mặt hàng thịt bò, thịt lợn, sản phẩm bơ sữa, phomai hay thịt đã qua chế biến. Iceland cũng có hạn ngạch với mặt hàng phomai và thịt bò với các nước trong khối EFTA.

Ưu đãi thuế quan: Các hiệp định ưu đãi thuế quan của Iceland nhìn chung cho phép bên kia tiếp cận thị trường Iceland với mức thuế suất thấp hơn và điều này chỉ áp dụng đối với các sản phẩm nông nghiệp vì Iceland đã loại bỏ thuế nhập khẩu đánh trên hàng công nghiệp theo qui chế MFN.

Đối với các sản phẩm nhập khẩu được hưởng GSP, Iceland qui định danh sách tại Quyết định số 119/2002. Với các hiệp định ưu đãi thuế quan khác, mức thuế ưu đãi được qui định trên 323 dòng thuế có tính đến mức độ bảo hộ lĩnh vực nông nghiệp. Khoảng 23% các dòng thuế đối với những sản phẩm nông nghiệp được loại ra khỏi GSP, phần lớn là những sản phẩm nhạy cảm như thịt và bơ, sữa.

Tra cứu biểu thuế cập nhật
Luật Hải quan của Iceland

2.      Thuế VAT

Hầu hết các mặt hàng nhập khẩu vào Iceland đều bị đánh thuế VAT. Thuế VAT thông thường là 24%. Một số mặt hàng được hưởng VAT thấp hơn, ở mức giảm 11% ví dụ hàng thực phẩm, sách báo, đĩa nhạc và một số hàng hoá và dịch vụ khác.

Qui định về thuế VAT

3.      Thuế tiêu thụ đặc biệt

Kể từ năm 2014, Iceland đã tiến hành cải cách và đơn giản hóa hệ thống thuế, trong đó có thuế VAT và thuế tiêu thụ đặc biệt. Mục đích là làm giảm cách biệt giữa hệ thống thuế chung và mức thuế VAT, áp dụng rộng rãi hơn và loại bỏ dần thuế tiêu thụ đặc biệt.

Cho đến 1/1/2015, đa phần thuế tiêu thụ đặc biệt đã bị loại bỏ, chỉ còn một số mặt hàng nhất định như xăng dầu, thuốc lá, đồ uống có cồn, phương tiện đi lại.

4.      Thuế chống bán phá giá, thuế đối kháng

Luật của Iceland qui định Bộ trưởng Bộ tài chính và Kinh tế có thể sử dụng thuế chống bán phá giá và đối kháng nếu nhận được yêu cầu, đề xuất của Ban tư vấn gồm 7 thành viên. Mức thuế tạm thời áp dụng trong khoảng thời gian 12 tháng và mức thuế cuối cùng được ấn định nhưng không quá 5 năm.

Theo qui định của EEA, các loại thuế chống phá giá và đối kháng này sẽ không được áp dụng giữa các thành viên. Liên quan đến FTAs, đặc biệt là các FTA của khối EFTA, nhìn chung đều có điều khoản kết hợp các qui định về thuế chống phá giá và đối kháng của WTO với các FTA, trong một số FTA gần đây các cam kết còn mạnh mẽ hơn và thông thường kết hợp nguyên tắc “thuế thông thoáng hơn”.

Iceland không có khung pháp lý về tự vệ toàn cầu, mà chỉ viện dẫn đến các qui định của WTO năm 1995. Tuy nhiên, khi đàm phán các hiệp định thương mại tự do, nước này luôn đưa điều khoản tự vệ vào.

5.      Các loại thuế, phí khác

Ngoài các loại thuế kể trên, Iceland còn có những loại phí khác đánh trên hàng điện tử, phòng cháy chữa cháy do Cơ quan Xây dựng Iceland qui định. Mức phí này được hải quan tính dựa trên trị giá lô hàng nhập khẩu với mức 0,15%. Thuế carbon cũng được tính đối với cả nhiên liệu sinh ra carbon cả trong nước và nhập khẩu ở mức tuyệt đối dựa trên số lít sử dụng và mức độ khí thải ra môi trường.

Cơ quan Hải quan Iceland thông thường sẽ thu một mức phí hải quan nhất định trong quá trình làm thủ tục hải quan và thông quan hàng hóa. Cơ cấu phí được xác định khi làm thủ tục thông quan gồm: cước hàng hóa, giá trị lô hàng, bảo hiểm.

Các phí khác cũng được thu trong quá trình xử lý hàng hóa, hàng tạm nhập, kẹp chì an ninh và kiểm hóa.

Thực hiện các cam kết của mình theo qui định của EU đối với bao bì, đóng gói, Iceland tính thêm phí tái chế đối với việc nhập khẩu bao bì giấy, nhựa.

II.           Qui định về nhập khẩu

1.      Thủ tục hải quan

Khi nhập khẩu hàng hóa, các yêu cầu sau đây liên quan đến thủ tục hải quan phải được tuân thủ.

  • Khi hàng hóa đến hoặc rời khỏi Iceland, một bản kê khai hàng hóa (cargo manifest) phải được nộp cho cơ quan hải quan. Bản kê khai này chứa các thông tin giống như trên vận đơn đường biển (Bill of Lading) hoặc vận đơn hàng không (Airway Bill) và được sử dụng để kiểm soát thông quan hải quan;
  • Quy trình kiểm soát thông quan đã được số hóa trong một số năm qua và các công ty giao nhận/vận chuyển lớn cung cấp thông tin kê khai hàng hóa thông qua Hệ thống Trao đổi Dữ liệu Điện tử (EDI), bao phủ khoảng 97% lô hàng;
  • Mỗi lô hàng nhập khẩu có một số tham chiếu duy nhất được cấp bởi công ty giao nhận theo quy định. Không có lô hàng nào được phép thông quan trừ khi thông tin kê khai hàng hóa đã được nộp cho hải quan. Trong một số trường hợp khẩn cấp, có thể cấp phép thông quan đặc biệt ngay cả khi chưa có đầy đủ thông tin;
  • Hàng hóa đã kê khai không được di chuyển khỏi kho của công ty giao nhận nếu chưa được thông quan. Công ty giao nhận chịu trách nhiệm thanh toán thuế nhập khẩu nếu hàng hóa bị di chuyển trái phép. Các kho lưu trữ hàng hóa phải được cơ quan hải quan phê duyệt;
  • Cơ quan hải quan có quyền kiểm tra hàng hóa ở bất kỳ giai đoạn nào của quy trình nhập khẩu;
  • Lô hàng có thể được lưu trữ trong kho ngoại quan (bonded warehouses) hoặc khu phi thuế quan (tax-free zone). Các quy định đặc biệt áp dụng cho những khu vực này, nhưng mục đích chính là cho phép chia nhỏ lô hàng theo nhu cầu của người sử dụng. Trong khu phi thuế quan, một số hoạt động gia công hàng hóa được cho phép.

Hồ sơ hải quan cần thiết để thông quan hàng hóa

Nhà nhập khẩu phải nộp tài liệu nhập khẩu cho cơ quan hải quan trước khi hàng hóa nhập khẩu được đưa ra khỏi kho của đơn vị vận chuyển, được đưa vào kho ngoại quan (bonded warehouse) hoặc đưa ra khỏi kho ngoại quan/khu phi thuế quan (free zone) để tiêu thụ trong nước.

Tài liệu nhập khẩu phải được nộp cho hải quan trong vòng 3 tháng kể từ ngày tàu vận chuyển hàng hóa đến Iceland.

Tài liệu nhập khẩu phải được nộp cho Giám đốc Hải quan tại khu vực hải quan nơi hàng hóa được dỡ xuống, trừ khi hàng hóa được vận chuyển mà chưa khai báo đến một khu vực hải quan khác và đã có thỏa thuận xử lý hải quan tại đó.

Các tài liệu sau đây phải được đính kèm với tờ khai nhập khẩu, nếu có liên quan:

  • Hóa đơn (Invoice). Hóa đơn nhập khẩu phải chứa các thông tin sau:

+ Tên và địa chỉ của người bán (người gửi hàng – consignor);

+ Tên và địa chỉ của người mua (người nhận hàng – consignee);

+ Địa điểm và ngày phát hành hóa đơn;

+ Thời điểm thực hiện giao dịch bán hàng;

+ Số lượng kiện hàng, loại bao bì, trọng lượng, ký hiệu và số hiệu;

+ Mô tả chi tiết về hàng hóa trong lô hàng;

+ Loại hàng, thương hiệu, số lượng (số lượng, trọng lượng hoặc kích thước tùy từng trường hợp): Giá bán của từng mặt hàng và đơn vị tiền tệ được sử dụng; Điều kiện thanh toán, phương thức thanh toán, điều kiện giao hàng; Chiết khấu và các khoản khấu trừ khác kèm theo lý do áp dụng;

  • Vận đơn đường biển (Bill of Lading) hoặc chứng từ vận tải liên quan đến việc vận chuyển hàng hóa. Nếu có hóa đơn cước vận chuyển hoặc thông báo từ đơn vị vận tải gửi cho người nhận hàng, và các tài liệu này chứa đầy đủ thông tin như trên vận đơn thông thường, thì không cần nộp vận đơn trừ khi hải quan yêu cầu;
  • Hóa đơn cước vận chuyển (Bill covering freight charges);
  • Giấy chứng nhận xuất xứ (Certificate of Origin) khi yêu cầu hưởng ưu đãi thuế quan theo các hiệp định quốc tế mà Iceland là thành viên (trừ khi tuyên bố xuất xứ đã có trên hóa đơn);
  • Các tài liệu khác có liên quan đến hàng hóa nhập khẩu, chẳng hạn như:

+ Giấy phép nhập khẩu (nếu yêu cầu);

+ Xác nhận về việc được phép hưởng chế độ thuế quan đặc biệt;

+ Các chứng nhận khác theo yêu cầu trong những trường hợp đặc biệt.

Nhà nhập khẩu có thể nộp bản gốc hoặc bản sao của các tài liệu trên cho hải quan, trừ khi các hiệp định quốc tế mà Iceland là thành viên có quy định khác. Nhà nhập khẩu cũng có thể nộp tài liệu nhập khẩu ở dạng khác ngoài bản giấy, ví dụ dữ liệu điện tử qua máy tính hoặc viễn thông. Nếu cơ quan hải quan thấy cần thiết, họ có thể yêu cầu nhà nhập khẩu nộp bản gốc của các tài liệu trên.

Hệ thống thông quan điện tử (EDI) và thời gian xử lý

Quy trình thông quan điện tử đã được triển khai từ năm 1988 và bao gồm tính thuế nhập khẩu, kiểm soát kê khai hàng hóa, thống kê, kế toán và các cơ chế kiểm tra khác.

EDI được áp dụng rộng rãi, bao phủ 98% khai báo hải quan của các công ty nhập khẩu và xuất khẩu.

Thông quan có thể được hoàn tất trong vài phút nếu sử dụng EDI, nhưng nếu xử lý thủ công, quá trình này thường mất vài giờ.

Khiếu nại về quyết định hải quan

Nếu doanh nghiệp không đồng ý với quyết định của hải quan về thuế nhập khẩu, mã thuế quan hoặc định giá hàng hóa, có thể:

  • Khiếu nại lên Giám đốc Hải quan địa phương;
  • Nếu không đồng ý, doanh nghiệp có thể kháng cáo lên Ủy ban Thủ tục Hải quan (Customs Procedures Committee), nơi đưa ra quyết định cuối cùng.

Định giá hải quan tại Iceland

  • Iceland tuân thủ quy tắc định giá hải quan của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO);
  • Thuế nhập khẩu được áp dụng theo giá CIF (Cost, Insurance, and Freight) đối với hàng nhập khẩu;
  • Thuế xuất khẩu được tính theo giá FOB (Free on Board);
  • Iceland không thực hiện kiểm tra trước khi giao hàng (Pre-shipment inspection);
  • Trong trường hợp gian lận, cơ quan hải quan có thể yêu cầu xác minh giá trị hàng hóa với hải quan của nước xuất xứ;
  • Iceland không sử dụng giá tối thiểu hoặc giá tham chiếu để định giá hải quan, nhưng có thể tham khảo giá trung bình của các sản phẩm tương tự theo mã thuế quan để phát hiện sai lệch bất thường.

Qui định về thủ tục hải quan
Qui định về tài liệu thông quan hàng hoá

2.      Cấm và hạn chế nhập khẩu

Iceland hiện duy trì một số chính sách hạn chế và cấm nhập khẩu một số mặt hàng cụ thể nằm trong các công ước quốc tế như CITES, Montreal. Các sản phẩm bị cấm nhập khẩu gồm: chất gây nghiện, các loài động thực vật có nguy cơ tuyệt chủng nằm trong danh mục CITES, vũ khí, đạn dược, các chất làm suy thoái tầng Ozone.

3.      Giấy phép nhập khẩu

Iceland áp dụng giấy phép nhập khẩu không tự động đối với các hàng hóa như động vật sống và các sản phẩm có nguồn gốc từ động vật, thủy sản, thực phẩm, thức ăn chăn nuôi, phân bón, hạt giống, cây trồng, các trang thiết bị nghề cá đã qua sử dụng, máy móc nông nghiệp đã qua sử dụng, hóa chất độc hại, đồ chơi có chứa chì, dược phẩm, thiết bị viễn thông, tàu, thuyền và thiết bị bốc dỡ, vũ khí, đạn dược, pháo hoa, hạt nhân, chất phóng xạ, thiết bị laser và một số hàng hoá khác vì lý do an ninh và an toàn cho người sử dụng.

4.      Tạm nhập

Hàng hóa có thể được miễn thuế hải quan và thuế VAT nếu được nhập khẩu tạm thời vào Iceland và tái xuất sau thời gian qui định.

Một số mặt hàng có thể xin giấy phép tạm nhập bao gồm:

  • Sản phẩm trưng bày, chẳng hạn như những mặt hàng được sử dụng trong các hội chợ thương mại hoặc triển lãm công nghiệp, bao gồm gian hàng trưng bày và vật dụng trang trí;
  • Thiết bị, dụng cụ, tài liệu in ấn, văn phòng phẩm và các vật dụng liên quan phục vụ cho các hội nghị, cuộc họp hoặc sự kiện công cộng. Quy định này áp dụng cho các mặt hàng như: Máy tính và thiết bị điện tử; Thiết bị an ninh; Tài liệu in ấn, khăn trải bàn và đồ dùng bàn ăn có in logo công ty;
  • Các vật phẩm có giá trị tượng trưng được sử dụng làm giải thưởng hoặc kỷ niệm chương;
  • Thiết bị thi đấu của vận động viên đến Iceland để tập huấn hoặc tham gia thi đấu, bao gồm phương tiện di chuyển, phụ tùng thay thế, trang phục thể thao và các vật dụng tương tự;
  • Nhạc cụ, đạo cụ và thiết bị khác của nghệ sĩ đến Iceland để tham gia sự kiện âm nhạc hoặc triển lãm nghệ thuật;
  • Thiết bị của các nhà khoa học đến Iceland để thực hiện nghiên cứu;
  • Thiết bị của các nhà làm phim và nhà báo đến Iceland để quay phim hoặc nghiên cứu bối cảnh;
  • Thiết bị cứu hộ của các đội cứu hộ đến Iceland để thực hiện nhiệm vụ cứu hộ;
  • Thiết bị công nghiệp dành cho nhà thầu sử dụng trong một dự án cụ thể tại Iceland. Danh mục sản phẩm thuộc phạm vi quy định này tuân theo thỏa thuận số 25/1970 về việc Iceland gia nhập Công ước Hải quan về Nhập khẩu Tạm thời Thiết bị Chuyên dụng;
  • Máy móc, động cơ và thiết bị được đưa vào Iceland để thử nghiệm trong một khoảng thời gian ngắn;
  • Sản phẩm nhập khẩu vào Iceland để sửa chữa hoặc xử lý khác, bao gồm các biện pháp bảo trì nhằm ngăn chặn hư hỏng hoặc tổn thất khác;
  • Sản phẩm có Giấy chứng nhận A.T.A. Carnet, theo thỏa thuận số 24/1970 về tư cách thành viên của Iceland trong Công ước Hải quan về Nhập khẩu Hàng hóa để Trưng bày tại Triển lãm, Hội chợ Thương mại, Hội nghị và các sự kiện tương tự, và thỏa thuận số 25/1970 về việc Iceland gia nhập Công ước Hải quan về Nhập khẩu Tạm thời Thiết bị Công nghiệp.

Tại Iceland, ATA Carnet, một loại chứng từ hải quan quốc tế sử dụng trong việc tạm nhập hàng hóa miễn thuế, hiện có hơn 70 nước tham gia, được cấp bởi Phòng Thương mại Iceland.

Qui định và danh mục hàng tạm nhập

III.        Qui định về bao gói và nhãn mác

Các quy định của Iceland về thành phần, phụ gia và ghi nhãn tuân theo các chỉ thị của Liên minh châu Âu (EU) do Iceland là thành viên của Khu vực Kinh tế Châu Âu (EEA).

1.        Yêu cầu về ghi nhãn thực phẩm

Theo quy định số 1294/2014, nhãn sản phẩm thực phẩm phải được ghi bằng tiếng Iceland, tiếng Anh hoặc một ngôn ngữ Bắc Âu khác, ngoại trừ tiếng Phần Lan.

Bao bì thực phẩm bán lẻ phải hiển thị các thông tin sau:

  • Xuất xứ sản phẩm;
  • Tên nhà sản xuất, nhà đóng gói hoặc nhà nhập khẩu;
  • Khối lượng tịnh hoặc thể tích;
  • Thành phần;
  • Ngày tiêu thụ khuyến nghị cuối cùng;
  • Hướng dẫn bảo quản (đối với sản phẩm dễ hỏng);

Thông tin chi tiết có thể tham khảo trên trang web của Cơ quan Thực phẩm và Thú y Iceland (Icelandic Food and Veterinary Authority).

2.        Quy định về ghi nhãn và truy xuất nguồn gốc đối với thực phẩm biến đổi gen (GM)

Iceland có quy định quốc gia về ghi nhãn và truy xuất nguồn gốc thực phẩm biến đổi gen (GM) theo quy định số 1038/2010, được ban hành vào tháng 12/2010.

Theo quy định này, các nhà kinh doanh thực phẩm phải:

  • Thu thập thông tin để xác định sản phẩm có phải thực phẩm biến đổi gen hay không;
  • Đảm bảo ghi nhãn và truy xuất nguồn gốc của thực phẩm phù hợp với quy định;
  • Tuân thủ các điều khoản của Quy định chung về Ghi nhãn thực phẩm số 1169/2011 (quy định Iceland số 503/2005) và Luật Thực phẩm Iceland số 93/1995.

3.        Yêu cầu ghi nhãn đối với sản phẩm điện tử

  • Tất cả các thiết bị điện tử phải có dấu CE (CE marking) để được phép lưu hành tại Iceland;
  • Thông tin chi tiết có thể tham khảo trên trang web của Cơ quan Nhà ở và Xây dựng Iceland (Iceland Housing and Construction Authority);
  • Để biết thêm về yêu cầu ghi nhãn của EU, có thể tham khảo bài viết về yêu cầu ghi nhãn EU trên EU CCG.

Qui định của EU về bao gói, nhãn mác đối với một số sản phẩm

IV.         Qui định về kiểm dịch động thực vật

Theo qui định của Iceland, Cục Thú y và Thực phẩm Iceland (MAST), thuộc Bộ Công nghiệp và Đổi mới là cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm giám sát việc thực hiện các qui định liên quan đến an toàn thực phẩm, sức khỏe động thực vật, kiểm soát giống cây trồng, phân bón, và nguồn nước dành cho tiêu dùng.

Là thành viên của EEA, Iceland tuân thủ các qui định của EU về vệ sinh và kiểm dịch động thực vật nhưng Iceland vẫn có những qui định riêng của mình.

Qui định về kiểm dịch động thực vật của EU

1.    Kiểm dịch động vật

Mục tiêu của Cơ quan Thú y và Thực phẩm Iceland là chống lại các bệnh truyền nhiễm ở động vật, ngăn chặn sự xâm nhập của các tác nhân truyền nhiễm từ bên ngoài, diệt trừ các bệnh lưu hành, kiểm soát việc truyền các tác nhân truyền nhiễm giữa động vật và con người, và cải thiện sức khỏe và phúc lợi chung của động vật.

Việc nhập khẩu các sản phẩm có nguồn gốc từ động vật từ các nước ngoài EEA vào Iceland phải tuân thủ các qui định sau:

  • Sản phẩm có nguồn gốc động vật chỉ được nhập khẩu nếu được sản xuất từ các cơ sở chế biến được EU phê duyệt và được dán nhãn số phê duyệt của EU;
  • Sản phẩm có nguồn gốc động vật nhập khẩu phải kèm theo giấy chứng nhận sức khỏe dành cho thị trường EU do cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu cấp;
  • Việc nhập khẩu sẽ phải thông báo qua Hệ thống Truy xuất TRACES ít nhất 24 giờ trước khi lô hàng đến của khẩu của một trong các nước thành viên EEA;
  • Mọi lô hàng đều phải được kiểm tra tại điểm kiểm tra biên giới của nước thành viên EEA;
  • Chú ý các điều kiện đặc biệt khi nhập khẩu thịt sống/các sản phẩm có nguồn gốc từ động vật.

Giấy phép nhập khẩu là bắt buộc đối với lô hàng động vật sống đầu tiên (chủng loại mới) và sản phẩm từ động vật, do phải trải qua giai đoạn đánh giá rủi ro bởi MAST. Việc đánh giá rủi ro này đều thực hiện theo các qui định của quốc tế, thông thường được đưa ra bởi OIE (Tổ chức sức khỏe động vật thế giới) và dựa trên các thông tin từ nước xuất khẩu.

MAST có thể cấp giấy phép cho việc nhập khẩu thức ăn biến đổi gen trong chăn nuôi bò nếu một số các yêu cầu được đáp ứng. MAST cũng có quyền đặt ra các tiêu chuẩn cho các nông trại trong việc nhập khẩu các loại động vật chăn nuôi. Việc nhập khẩu thức ăn chăn nuôi chỉ có thể được tiến hành bởi các nhà nhập khẩu đã đăng ký. Chứng từ cho lô hàng thức ăn chăn nuôi phải thể hiện được thành phần, phụ gia, nếu thành phần đó có nguồn gốc động vật thì phải có giấy chứng nhận an toàn nêu rõ qui trình vệ sinh được sử dụng trong sản xuất, đóng gói và vận chuyển.

Danh sách động vật và các sản phẩm có nguồn gốc động vật bị kiểm soát tại biên giới
Qui định của Iceland về nhập khẩu động vật sống
Qui định của Iceland về nhập khẩu các sản phẩm có nguồn gốc từ động vật
Danh sách các điểm kiểm tra biên giới của Iceland

2.    Kiểm dịch thực vật

Một số sản phẩm có nguồn gốc phi động vật có nguồn gốc từ các nước không phải thành viên EEA chịu sự kiểm soát tại các điểm kiểm tra biên giới. Những sản phẩm này được liệt kê trong qui định 2019/1793 của EU. Nhập khẩu các sản phẩm này phải được thông báo ít nhất 24 giờ trong hệ thống TRACES.

Iceland áp dụng các qui định của EU đối với giống cây trồng nhưng có qui định riêng về sức khoẻ thực vật.

Theo qui định này, việc nhập khẩu thực vật và sản phẩm thực vật chỉ được phép nếu lô hàng được kèm theo giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật từ nước xuất khẩu và đáp ứng các yêu cầu kiểm dịch thực vật trong qui định, ví dụ: kiểm dịch không có côn trùng gây hại.

Khi thực vật được trồng ở một quốc gia không phải là nước xuất khẩu, lô hàng sẽ phải kèm theo một bản sao giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật đi cùng với thực vật khi đến nước xuất khẩu, cùng với giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật đặc biệt để tái xuất từ nước xuất khẩu.

3.    An toàn thực phẩm

Phần lớn các qui định về vệ sinh an toàn thực phẩm của EU đều được áp dụng tại Iceland. Tất cả các cơ sở kinh doanh hàng thực phẩm từ công đoạn sơ chế đến thực phẩm, bất kể có nguồn gốc động vật hay không đều phải đăng ký và được chứng nhận bởi MAST. Thực phẩm nhập khẩu phải tuân thủ các yêu cầu liên quan, ít nhất phải đáp ứng các yêu cầu của EU. Việc nhập khẩu động vật sống và các sản phẩm có nguồn gốc động vật phải qua hệ thống giám sát nhập khẩu.

Việc nhập khẩu máy móc thiết bị nông nghiệp, dụng cụ ngư nghiệp đã qua sử dụng cũng cần giấy phép nhập khẩu nếu hàng hóa đó đạt được điều kiện về vệ sinh và khử trùng do MAST đề ra.

Mục tiêu của các qui định về vệ sinh an toàn thực phẩm nhằm thúc đẩy sự an toàn và chất lượng thực phẩm từ trang trại đến bàn ăn và để các nhà sản xuất thực phẩm có trách nhiệm đối với các sản phẩm của họ, luôn chú ý bảo vệ người tiêu dùng.

MAST phối hợp với Bộ Công nghiệp và Đổi mới xây dựng các luật mới để quản lý toàn bộ chuỗi thực phẩm. MAST chịu trách nhiệm kiểm soát an toàn thực phẩm trong sản xuất từ lò mổ và nhà máy chế biến thịt trong các lò mổ, kiểm soát các sản phẩm thủy sản và kiểm soát xuất nhập khẩu thực phẩm. Cơ quan giám sát kiểm soát thực phẩm của Ủy ban Y tế địa phương chịu trách nhiệm giám sát sản xuất và phân phối thực phẩm trong địa bàn phụ trách.

Qui định về an toàn thực phẩm của EU
Qui định về an toàn thực phẩm của Iceland

V.           Qui định về tiêu chuẩn sản phẩm

1.  Tiêu chuẩn kỹ thuật

Cơ quan Tiêu huẩn Iceland (IST) là cơ quan tiêu chuẩn quốc gia của Iceland. Đây là một hiệp hội độc lập có vai trò, theo luật, là công bố các tiêu chuẩn Iceland và là đại diện của Iceland trong các cơ quan tiêu chuẩn quốc tế và khu vực. Bốn Ủy ban ngành hoạt động dưới sự bảo trợ của Cơ quan Tiêu chuẩn Iceland: BSTR trong lĩnh vực xây dựng, FIF trong lĩnh vực đánh cá, FUT trong ngành công nghệ thông tin, và RST trong ngành kỹ thuật điện.

IST là thành viên của các tổ chức tiêu chuẩn châu Âu như Ủy ban Tiêu chuẩn châu Âu (CEN), Ủy ban Tiêu chuẩn Điện tử châu Âu (CENELEC) và Viện Tiêu chuẩn Viễn thông châu Âu (ETSI), và các tổ chức tiêu chuẩn quốc tế ISO và IEC.

2.  Dán nhãn CE

Kể từ khi gia nhập Khu vực kinh tế châu Âu năm 1994, Iceland đã áp dụng các tiêu chuẩn và qui định sản phẩm của châu Âu trong hầu hết các lĩnh vực. Việc thực hiện các tiêu chuẩn mới này và yêu cầu kèm theo là sử dụng nhãn CE để chứng nhận rằng sản phẩm đã đáp ứng các yêu cầu về an toàn, sức khỏe hoặc môi trường của người tiêu dùng EU.

Để bán sản phẩm trên thị trường EU cũng như Iceland, một số sản phẩm bắt buộc có dấu CE.

Các sản phẩm được sản xuất theo tiêu chuẩn được thông qua bởi CEN, CENELEC và ETSI, và được công bố trên Tạp chí chính thức là tiêu chuẩn hài hòa, được cho là phù hợp với các yêu cầu của Chỉ thị EU. Sau đó, nhà sản xuất áp dụng dấu CE và đưa ra tuyên bố về sự phù hợp. Khi đó, sản phẩm sẽ được phép lưu hành tự do trong khu vực EU/EEA. Một nhà sản xuất có thể chọn không sử dụng các tiêu chuẩn EU hài hòa, nhưng sau đó phải chứng minh rằng sản phẩm đáp ứng các yêu cầu an toàn cơ bản.

25 nhóm sản phẩm yêu cầu phải dán nhãn CE theo Chỉ thị cách tiếp cận mới:

  • Thiết bị y tế cấy ghép hoạt động;
  • Thiết bị đốt nhiên liệu khí;
  • Các sản phẩm dùng để lắp đặt cáp treo được thiết kế để chở người;
  • Các sản phẩm xây dựng;
  • Các sản phẩm liên quan đến năng lượng;
  • Các thiết bị, hệ thống điện, điện từ tương thích;
  • Thiết bị và hệ thống bảo vệ dự định sử dụng trong môi trường có khả năng gây nổ;
  • Chất nổ dùng trong dân dụng;
  • Nồi hơi nước nóng;
  • Thiết bị y tế chẩn đoán in vitro;
  • Thang máy;
  • Các thiết bị điện hạ thế;
  • Máy móc;
  • Dụng cụ đo lường;
  • Các thiết bị y tế;
  • Các sản phẩm phát thải tiếng ồn trong môi trường;
  • Các dụng cụ cân không tự động;
  • Thiết bị bảo vệ cá nhân;
  • Thiết bị áp suất;
  • Pháo hoa;
  • Thiết bị đầu cuối đài phát thanh và viễn thông;
  • Các sản phẩm giải trí;
  • Hạn chế các chất độc hại trong các thiết bị điện và điện tử;
  • Đồ chơi;
  • Bình áp lực đơn giản.

Việc dán nhãn CE lên sản phẩm cũng được EU quy định nghiêm ngặt. Với mỗi sản phẩm khác nhau quy định về việc dán nhãn cũng sẽ khác nhau. Một số quy định chung như sau:

  • Kích thước của biểu tượng dấu “CE” khi tăng hay giảm thì tỷ lệ vẫn phải được giữ nguyên;
  • Dấu “CE” được đặt theo chiều thẳng đứng và kích thước không được nhỏ hơn 5mm;
  • Dấu “CE” phải đặt ở vị trí không bị các logo khác che khuất.

VI.         Quyền sở hữu trí tuệ

Luật Sở hữu trí tuệ của Iceland tuân thủ Hiệp định TRIPS. Tất cả các đơn xin cấp nhãn hiệu, bằng sáng chế hoặc bảo vệ sở hữu trí tuệ tại thị trường Iceland phải được đăng ký với Cục Sở hữu Trí tuệ Iceland.

Cục Sở hữu Trí tuệ Iceland là cơ quan quản lý nhà nước của Iceland chịu trách nhiệm các vấn đề liên quan đến sở hữu trí tuệ, nhãn hàng, nhãn hiệu thương mại, kiểu dáng, và các quyền liên quan.

Iceland tuân thủ các hiệp định quốc tế về quyền sở hữu trí tuệ như Công ước Paris về bảo vệ sở hữu công nghiệp, Nghị định thư Madrid liên quan đến đăng ký quốc tế về nhãn hiệu.

Năm 2016, Iceland ban hành chính sách về quyền sở hữu trí tuệ giai đoạn 2016-2022. Chính sách này cho thấy nhận thức của chính phủ Iceland về vai trò của quyền sở hữu trí tuệ trong việc tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh, thúc đẩy sáng tạo, làm động lực cho tăng trưởng kinh tế.

1.  Nhãn hiệu thương mại

Luật nhãn hiệu thương mại của Iceland được sửa đổi năm 2012 và năm 2014, đây là kết quả đạt được từ Hiệp ước Singapore. Ngoài ra, thủ tục vô hiệu cũng được đưa ra và qui trình cấp nhãn hiệu thương mại của Iceland cũng được điều chỉnh phù hợp với qui định của các nước Bắc Âu khác.

Năm 2014, qui định 130 về việc bảo vệ tên sản phẩm gắn liền với xuất xứ, các chỉ dẫn địa lý và các đặc trưng truyền thống đã có hiệu lực.

Các nhãn hiệu thương mại được đăng ký ở Iceland chỉ được bảo hộ ở Iceland nếu không đăng ký bảo hộ quốc tế.

Qui định về đăng ký và bảo hộ nhãn hiệu thương mại tại Iceland

2.  Bằng sáng chế

Luật về bằng sáng chế của Iceland có hiệu lực từ năm 1991 và kể từ đó đến nay có rất ít sửa đổi, bổ sung. Gần đây nhất năm 2012-2013, có một số sửa đổi đối với các qui định về phí xin cấp bằng sáng chế áp dụng cho các nhãn hiệu thương mại, thiết kế thương mại và thủ tục xin cấp chứng nhận.

Bằng sáng chế được cấp bởi Văn phòng Bằng sáng chế Iceland, bảo vệ các phát minh trong tối đa 20 năm ở Iceland. Các quyền độc quyền được thiết lập trong luật sáng chế số 17/1991, đã được sửa đổi, cho phép chủ sở hữu cấm người khác sản xuất, nhập khẩu và bán một phát minh được bảo hộ bởi một bằng sáng chế.

Qui định về đăng ký bằng sáng chế

3.  Thiết kế

Iceland bảo vệ các thiết kế được đăng ký. Thiết kế được bảo hộ 5 năm và được gia hạn thêm mỗi lần 5 năm và tổng thời gian bảo hộ không quá 25 năm.

Yêu cầu gia hạn sẽ được gửi đến Văn phòng Bằng sáng chế của Iceland ít nhất ba tháng và chậm nhất là sáu tháng trước khi thời gian đăng ký kết thúc. Thiết kế đã đăng ký vẫn có hiệu lực trong thời gian nộp đơn gia hạn.

Qui định về đăng ký bảo hộ thiết kế

4.  Quyền tác giả

Có nhiều sự thay đổi trong các qui định của pháp luật có liên quan đến quyền tác giả kể từ năm 1972 khi luật về quyền tác giả được áp dụng. Tính đến năm 2016, luật này được sửa đổi 4 lần có liên quan đến quyền đặc trưng của tác giả, hợp đồng nhượng quyền, gia hạn thời gian bảo hộ đối với các sản phẩm ghi âm và sao chép cho mục đích cá nhân.

Qui định về đăng ký bản quyền

5.  Chỉ dẫn địa lý

Theo qui định của Iceland, tên của sản phẩm có thể được bảo vệ nếu như sản phẩm đó có xuất xứ từ một vùng, khu vực cụ thể, có những đặc trưng riêng của vùng địa lý đó. Quá trình sản xuất, chế biến, sơ chế sản phẩm đó diễn ra tại một khu vực địa lý xác định. Tên liên quan đến khu vực địa lý đó có thể được bảo vệ. Luật Iceland cũng qui định tên sản phẩm sẽ được bảo vệ trước việc bị lạm dụng, bắt chước, sao chép hoặc các hành vi khác dẫn tới việc khách hàng hiểu sai. Để bảo vệ chỉ dẫn địa lý với sản phẩm, quá trình đăng ký cần phải được tiến hành theo luật kèm với một khoản phí 75.000 ISK. Chỉ dẫn địa lý sẽ do MAST cấp.

Là một phần trong hiệp định về nông nghiệp đã ký với EU năm 2015, Iceland cũng thực thi các cam kết của mình về chỉ dẫn địa lý. Theo đó, danh sách 1.150 các sản phẩm và thực phẩm nông nghiệp của EU cần được bảo vệ sẽ nhận được sự bảo vệ tương ứng từ Iceland.

Tham khảo một số quyền sở hữu trí tuệ khác tại đây.