Tình hình thương mại giày dép của Việt Nam năm 2025

  • Kim ngạch xuất khẩu giày dép của Việt Nam với thế giới: 38,42 tỷ USD;
  • Thị phần xuất khẩu giày dép của Việt Nam trên thế giới: đứng thứ hai thế giới sau Trung Quốc;
  • Tốc độ tăng trưởng luỹ kế (2021-2025): 9%;
  • Sản phẩm xuất khẩu chính: Giày, dép có đế ngoài bằng cao su, plastic, da thuộc hoặc da tổng hợp mà mũ giày bằng vật liệu dệt hoặc bằng da thuộc;
  • Các thị trường xuất khẩu chính: Hoa Kỳ (26,6%); Đức (10,5%); Trung Quốc (7%); Pháp (5,6%); Bỉ (4,9%);
  • Xuất khẩu giày dép sang EU: 13,65 tỷ USD;
  • Xuất khẩu giày dép sang các nước Bắc Âu và Latvia năm 2025: 391,72 triệu USD.

Cam kết EVFTA về thuế quan đối với giày dép

Trong EVFTA, EU cam kết dành ưu đãi thuế nhập khẩu cho hàng giày dép Việt Nam như sau:

  • Loại bỏ thuế nhập khẩu ngay khi Hiệp định có hiệu lực cho 37% số dòng thuế ngành giày dép (các loại giày chống thấm cao su/nhựa, dép lê và dép đi trong nhà, nguyên phụ liệu ngành giày dép…). Các dòng thuế này đang có mức thuế suất cơ sở từ 3,5-17%;
  • Số còn lại, thuế suất cơ sở từ 5-17%, được xóa bỏ thuế nhập khẩu theo lộ trình từ 3 đến 7 năm (phần lớn các loại giày dép mà Việt Nam có thế mạnh xuất khẩu thuộc nhóm này).

Liên quan tới thuế xuất khẩu, Việt Nam có cam kết trong EVFTA loại bỏ thuế xuất khẩu đối với nguyên liệu da (bao gồm cả da sống và da thuộc) trong vòng 5 năm kể từ ngày Hiệp định có hiệu lực. Cụ thể, thuế xuất khẩu đối với nhóm hàng này sẽ được cắt giảm dần về 0% từ mức thuế cơ sở hiện nay (1-10% tùy từng mã hàng).

Cam kết EVFTA về quy tắc xuất xứ đối với hàng giày dép

Đối với sản phẩm giày dép, quy tắc xuất xứ áp dụng đối với trường hợp có một phần nguyên liệu không xuất xứ (hầu như tất cả giày dép xuất khẩu của Việt Nam đều là trường hợp này) như sau:

  • Đối với tất cả các sản phẩm thuộc Chương 64, trừ sản phẩm mã 6406: được sản xuất từ tất cả các loại nguyên liệu ở bất kỳ mã HS nào, ngoại trừ việc lắp ráp mũ với đế thuộc mã 6406;
  • Đối với sản phẩm thuộc mã 6406 (các bộ phận của giày, dép): được sản xuất từ tất cả các loại nguyên liệu ở bất kỳ mã HS nào trừ chính mã HS của sản phẩm đó.

Khác với dệt may yêu cầu quy tắc xuất xứ từ vải trở đi, với da giày, vấn đề xuất xứ lại không quá khó khăn. Bởi ngành da giày Việt Nam từ trước đến nay vẫn được hưởng thuế suất ưu đãi GSP do phía EU dành cho các nước đang phát triển. Do đó, doanh nghiệp da giày đã phải đáp ứng các quy tắc xuất xứ này từ trước khi đàm phán EVFTA. Nên quy tắc xuất xứ này gần như không thay đổi, đây là thuận lợi rất lớn cho doanh nghiệp da giày hiện nay.

Cam kết về hàng rào kỹ thuật (TBT) đối với sản phẩm giày dép trong EVFTA

EVFTA chủ yếu bao gồm các cam kết chung hợp tác, minh bạch hóa trong lĩnh vực hàng rào kỹ thuật (TBT); không có cam kết nào cụ thể liên quan tới các biện pháp TBT có thể ảnh hưởng tới giày dép ngoại trừ:

  • Các cam kết về ghi nhãn hàng hóa;
  • Hợp tác trong việc công nhận các quy trình đánh giá sự phù hợp của mỗi Bên;
  • Hậu kiểm;
  • Đối với Việt Nam: cam kết chấp nhận xuất xứ hàng hóa ghi chung “Made in EU” hoặc ghi rõ xuất xứ từng nước trong EU đối với hàng hóa công nghiệp (trong đó có giày dép).

Như vậy, về cơ bản, khi EVFTA có hiệu lực, EU và Việt Nam vẫn sẽ tiếp tục chủ động trong việc áp dụng các biện pháp TBT đối với hàng nhập khẩu như hiện tại. Doanh nghiệp xuất khẩu vẫn sẽ phải tuân thủ đầy đủ các yêu cầu của bên nhập khẩu như trước đây.

Các quy định kỹ thuật chủ yếu đối với giày dép của EU

  • Quy định EC/1907/2006 (REACH) về đăng ký, thông báo, đánh giá và cấp phép hóa chất, liên quan đến sản phẩm dệt may, da giày và phụ kiện;
  • Chỉ thị về gắn nhãn cho hàng da giày (94/11/EC);
  • Quy định EC/1007/2011 về tên xơ dệt và nhãn thành phần xơ dệt;
  • Chỉ thị 94/62/EC về bao bì và chất thải từ bao bì, trong đó qui định nồng độ tối đa kim loại năng thải ra;
  • Chỉ thị về thiết kế thiết bị bảo hộ (89/686/EEC).

Cơ hội cho các doanh nghiệp tiếp cận thị trường Bắc Âu và Latvia

Năm 2025, xuất khẩu giày dép của Việt Nam đạt 38,42 tỷ USD, trong đó xuất khẩu sang EU đạt 13,65 tỷ USD, tương đương khoảng 35,6% tổng kim ngạch xuất khẩu giày dép của cả nước, điều này cho thấy EU tiếp tục là một trong những thị trường trọng điểm của ngành. Tại khu vực Bắc Âu và Latvia, xuất khẩu giày dép của Việt Nam nhìn chung duy trì xu hướng tăng trưởng tích cực với tổng giá trị xuất khẩu năm 2025 đạt 391,72 triệu USD, thị phần đạt khoảng 9,7%.

Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Thụy Điển năm 2025 đạt 147,98 triệu USD, tăng 33,9% so với năm 2024, khoảng cách giữa Việt Nam và Trung Quốc đang dần được thu hẹp tại Thụy Điển, khi kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đạt 147,98 triệu USD, tương đương khoảng 76% mức xuất khẩu của Trung Quốc là 194,2 triệu USD. Xuất khẩu sang Đan Mạch tăng 4,2%, đạt 36,58 triệu USD, trong khi Latvia tăng mạnh từ 0,28 triệu USD lên 0,72 triệu USD (tăng khoảng 157% và Iceland tăng 34,3%, đạt 11,28 triệu USD. Riêng thị trường Na Uy giảm nhẹ 1,1%, còn 195,16 triệu USD, song Việt Nam vẫn duy trì vị thế là một trong những nhà cung cấp lớn nhất, chỉ đứng sau Trung Quốc 205,72 triệu USD. Những kết quả này cho thấy giày dép Việt Nam tiếp tục củng cố năng lực cạnh tranh tại khu vực Bắc Âu, đặc biệt ở Thụy Điển và Na Uy, đồng thời còn nhiều dư địa mở rộng thị phần tại Đan Mạch và các thị trường quy mô nhỏ như Latvia và Iceland.

Năm 2025, tổng kim ngạch nhập khẩu giày dép của các nước Bắc Âu và Latvia đạt khoảng 4 tỷ USD trong đó cơ cấu nhập khẩu giày dép của các nước Bắc Âu và Latvia tiếp tục tập trung vào ba nhóm sản phẩm chính là giày da, giày có mũ bằng vật liệu dệt và giày có đế ngoài bằng cao su hoặc nhựa. Đây cũng là những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam vào khu vực này. Trong đó, giày da là nhóm hàng được nhập khẩu nhiều nhất tại Thụy Điển, Đan Mạch, Latvia và Iceland với tổng kim ngạch hơn 1,41 tỷ USD, riêng Đan Mạch đạt gần 589 triệu USD và Thụy Điển đạt 457 triệu USD. Trong khi đó, Na Uy là thị trường có nhu cầu lớn nhất đối với giày có mũ bằng vật liệu dệt, với kim ngạch 261,53 triệu USD, cao hơn nhẹ so với giày da. Nhóm giày có đế ngoài bằng cao su hoặc nhựa cũng có quy mô nhập khẩu lớn, đặc biệt tại Đan Mạch với kim ngạch gần 530 triệu USD, phản ánh nhu cầu cao đối với các sản phẩm giày thể thao, giày thời trang và giày sử dụng hằng ngày. Ngược lại, giày chống thấm bằng cao su hoặc nhựa chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng nhập khẩu của khu vực.

Sau 6 năm thực thi Hiệp định EVFTA, ngành giày dép Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những ngành hưởng lợi lớn nhất từ Hiệp định. Việc nhiều dòng thuế giày dép được EU cắt giảm theo lộ trình EVFTA đã góp phần nâng cao đáng kể năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam so với các quốc gia chưa có FTA với EU, đặc biệt là Trung Quốc. Theo cam kết EVFTA, EU đã xóa bỏ thuế ngay đối với khoảng 37% số dòng thuế của nhóm giày dép khi Hiệp định có hiệu lực; các dòng thuế còn lại, vốn có mức thuế MFN phổ biến từ 8 đến 17%, được cắt giảm dần và đưa về 0% sau lộ trình tối đa 7 năm. Như vậy, đến năm 2026, gần như toàn bộ các dòng thuế giày dép của Việt Nam xuất khẩu sang EU đã được miễn thuế nhập khẩu. Đối với các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Bắc Âu như giày da, giày có mũ bằng vật liệu dệt và giày có đế ngoài bằng cao su hoặc nhựa, phần lớn đều thuộc nhóm được giảm thuế theo lộ trình 3 đến 7 năm và hiện đã được áp dụng thuế suất 0% khi đáp ứng quy tắc xuất xứ EVFTA. Điều này tạo lợi thế đáng kể về giá cho doanh nghiệp Việt Nam so với các đối thủ chưa có FTA với EU, đặc biệt là Trung Quốc, khi mức thuế MFN trước đây của EU đối với nhiều mặt hàng giày dép dao động từ 8% đến 17%.

So với trước khi EVFTA có hiệu lực, xuất khẩu của Việt Nam vào thị trường Bắc Âu và Latvia ở mức ổn định khoảng trên 250 triệu USD với khoảng 8% thị phần thì cho đến nay, xuất khẩu của Việt Nam vào khu vực này đã đạt 391,72 triệu USD, tăng 57% và thị phần đạt 10%. Bên cạnh lợi thế về thuế quan, EVFTA còn tạo động lực để doanh nghiệp Việt Nam đầu tư nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn cao của EU về môi trường, lao động và phát triển bền vững, qua đó gia tăng khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các thương hiệu quốc tế.