Theo tin của Thụy Điển, Bộ trưởng Tài chính Elisabeth Svantesson cho biết kinh tế Thụy Điển đang rơi vào trạng thái trì trệ, trong khi các rủi ro bên ngoài gia tăng có thể sớm tác động rõ hơn tới cả hộ gia đình và doanh nghiệp.

Phát biểu khi trình bày dự thảo ngân sách mùa xuân, bà Svantesson nhận định bất ổn tại Trung Đông đang phủ bóng lên triển vọng kinh tế Thụy Điển, buộc Chính phủ phải hạ kỳ vọng về tốc độ phục hồi. Các dự báo tăng trưởng tiếp tục bị điều chỉnh giảm, còn người dân vẫn thắt chặt chi tiêu.

Theo Bộ trưởng Tài chính, hiện chưa thể đánh giá đầy đủ các hệ quả dài hạn của cuộc chiến tại Trung Đông đối với nền kinh tế. Bà cho rằng mức độ bất định đang rất lớn và nếu tình hình tiếp tục xấu đi, kinh tế Thụy Điển cũng như nhiều nền kinh tế khác chắc chắn sẽ chịu tác động.

Bà Svantesson nhấn mạnh Thụy Điển có lợi thế nhất định để ứng phó với kịch bản xấu hơn nhờ nợ công thấp và mức độ phụ thuộc vào dầu khí thấp hơn so với nhiều quốc gia khác, qua đó tạo dư địa chính sách cho Chính phủ.

Ngân sách mùa xuân, văn kiện bổ sung cho dự luật ngân sách mùa thu có quy mô lớn hơn nhiều, bao gồm các khoản chi trị giá gần 8 tỷ kronor. Chính phủ quyết định dành phần lớn nguồn lực cho hỗ trợ trực tiếp đối với chủ xe và chủ sở hữu nhà ở.

Cụ thể, thuế đối với xăng và dầu diesel sẽ được giảm lần lượt 1 kronor và 40 öre mỗi lít trong giai đoạn từ ngày 1/5 đến 30/9. Đồng thời, một khoản hỗ trợ tạm thời đối với điện và khí đốt sẽ được triển khai, theo đó mỗi hộ gia đình sở hữu nhà ở có thể nhận khoảng 1.500 kronor, dự kiến chi trả vào giữa tháng 6. Các biện pháp này sẽ được đưa vào một ngân sách sửa đổi bổ sung.

Theo bà Svantesson, việc giảm thuế nhiên liệu chỉ là biện pháp tạm thời, không phải một chương trình giảm giá phổ quát. Bà cho biết nếu tình hình xấu hơn, Chính phủ sẽ phải quay lại với các biện pháp tiếp theo. Thụy Điển cũng đã nộp đơn lên Ủy ban châu Âu để xin phép tạm thời không áp dụng đầy đủ mức thuế tối thiểu của EU đối với nhiên liệu.

Dự báo của Chính phủ cho thấy thất nghiệp sẽ tiếp tục ở mức cao trong năm nay. Tuy vậy, ngân sách dành cho các biện pháp chính sách thị trường lao động trong ngân sách mùa xuân lại giảm 100 triệu kronor. Bộ trưởng Tài chính lý giải rằng khoản tiền này được điều chuyển do không sử dụng hết, đồng thời cho biết Chính phủ đang ưu tiên bố trí nguồn lực cho các chương trình việc làm mùa hè dành cho thanh niên.

Một thách thức kéo dài trong nhiệm kỳ hiện nay là khôi phục tiêu dùng tư nhân. Trong ngân sách mùa thu, Chính phủ đã đề xuất một số biện pháp nhằm tăng thu nhập khả dụng cho người dân, trong đó có giảm thuế thu nhập và giảm tạm thời thuế VAT đối với thực phẩm. Nguồn kinh phí cho các biện pháp này được vay bổ sung, khiến tài chính công của Thụy Điển dự kiến thâm hụt đáng kể trong năm nay. Theo bà Svantesson, gói ngân sách mùa thu trước đó vẫn phù hợp với bối cảnh tại thời điểm ban hành và nhằm mục tiêu kích thích người dân mua sắm hàng hóa, dịch vụ từ các doanh nghiệp trong nước, qua đó thúc đẩy nền kinh tế.

Một số đề xuất chính trong ngân sách mùa xuân

• Hỗ trợ điện cho các hộ gia đình: 2,4 tỷ kronor, tổng mức hỗ trợ là 3,4 tỷ kronor, trong đó 1 tỷ kronor đã có sẵn trong ngân sách năm 2026.
• Giảm thuế xăng và dầu diesel: 1,6 tỷ kronor.
• Bù đắp cho các cơ quan nhà nước khi sử dụng nhiên liệu không hóa thạch và xe điện: 0,5 tỷ kronor.
• Trợ cấp cho doanh nghiệp vận hành cơ sở vũ trụ Esrange tại Kiruna: 386 triệu kronor.
• Tăng số lần thụ tinh trong ống nghiệm cho người hiếm muộn: 327 triệu kronor.
• Các đề xuất trong lĩnh vực tư pháp: 270 triệu kronor.
• Bổ sung nhân sự mùa hè cho ngành y tế: 250 triệu kronor.
• Việc làm mùa hè cho thanh niên tại các địa phương: 250 triệu kronor.
• Tăng kinh phí phòng, chống các bệnh truyền nhiễm trên động vật: 166 triệu kronor.
• Hỗ trợ bữa sáng ngôn ngữ, phụ đạo và bổ sung sách học đường: 130 triệu kronor.
• Trợ cấp cho các chuyến bay và phà đến đảo Gotland: 125 triệu kronor.
• Tăng cường năng lực sẵn sàng điện của Svenska kraftnät: 125 triệu kronor.
• Chương trình tiêm chủng cho người cao tuổi: 112 triệu kronor.
• Các biện pháp đối với đường sắt phục vụ tổng phòng thủ: 100 triệu kronor.
• Tăng ưu đãi xe điện cho cá nhân: 100 triệu kronor.
• Điều chuyển 1,7 tỷ kronor từ ngân sách viện trợ phát triển năm 2025 sang năm nay: do chi phí tiếp nhận người xin tị nạn năm trước giảm.
(Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển kiêm nhiệm Đan Mạch, Na Uy, Iceland, và Latvia)